Trzecie Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej odbyły się we Francji w 1938 roku, w cieniu nadciągającej II wojny światowej, która jednak nie zabiła w zawodnikach i kibicach ducha rywalizacji.
Wskutek Anschlussu, czyli przyłączenia się Austrii do III Rzeszy Niemieckiej, 12 marca 1938 roku, większość reprezentantów Austrii występował w barwach reprezentacji Niemiec.
Mistrzostwa Świata były rozgrywane na identycznych zasadach, jak cztery lata wcześniej. Wielki turniej we Francji poprzedziły więc eliminacje, w których wystartowało 37 państw, w tym Polska.
W strefie europejskiej pojawiła się Palestyna oraz Egipt, bo tak zadecydowały ówczesne władze FIFA. Obie reprezentacje nie zrobiły zbyt dużego zamieszania. Palestyna odpadła w pierwszej rundzie fazy grupowej z Grecją, a Egipt wycofał się z eliminacji. Rywalizacja w Europie została podzielona na 9 grup, z których awans do turnieju głównego osiągnęli Niemcy, Szwecja, Norwegia, Rumunia, Szwajcaria, Węgry, Czechosłowacja, Holandia, Belgia oraz Polska, która w fazie eliminacyjnej pokonała Jugosławię, osiągając w dwumeczu wynik 4:1. Stawkę finalistów uzupełnili Włosi, jako obrońca tytułu.
W Europie awans osiągnęła także Austria, która po Anschlussie przestała istnieć. Jej miejsce zaproponowano Anglikom, którzy jednak odmówili udziału w turnieju.
Eliminacje w strefie Ameryki Północno-Południowej nie były zacięte. Brazylia wygrała walkowerem z Argentyną, a Kuba, jako jedyny zespół z Ameryki Północnej wyraził zgodę na swój udział eliminacjach.
Awans ze strefy azjatyckiej wywalczył dość egzotyczny zespół jakim były Holenderskie Indie Wschodnie, które awansowały dzięki wycofaniu się z gry w eliminacjach reprezentacji Japonii.
W turnieju głównym mieliśmy zatem 12 uczestników poprzedniego Mundialu oraz czterech debiutantów: Polska, Norwegia, Holenderskie Indie Wschodnie oraz Kuba.
Mistrzostwa Świata rozpoczęły się od 1/8 finału. Podobnie, jak cztery lata temu we Włoszech.
1/8 finału

Abegglen (43) – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – Gauchel (29)
Wallaschek (42), Bickel (54), Abegglen (75, 78) – Hahnemann (8), Lörtscher (22 sam.)
Socorro (44, 103), Magriňa (69) – - – - – - – - – - Bindea (35), Barátky (88), Dobay (105)
Socorro (51), Fernandez (57) – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – Dobay (35)

Kohut (14), Toldi (16), Sárosi (28, 89), Zsengellér (35, 76) – - – - – - – - – - – - – - – - – - -
Państwo znane jako Austria przestało istnieć 12 marca 1938 roku
Veinante (1), Nicolas (16, 69) – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – Isemborgs (38)
Ferraris (2), Piola (94) – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – Brustad (83)
Leõnidas (18, 93, 104), Romeu (25), Perácio (44, 71) – Scherfke (23 k.), Wilomowski (53, 59, 89, 118)
Košťálek (93), Niejedlý (111), Zeman (118) – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – -
Mecze 1/8 finału odbyły się 4 i 5 czerwca 1938 roku. Natomiast mecze powtórzone 9 czerwca. Największą sensacje sprawiły reprezentację Szwajcarii oraz Kuby. Obie drużyny wyeliminowały wyżej rozstawionych przeciwników. Dla nas najważniejszym wydarzeniem tych mistrzostw było starcie Polski z Brazylią. Nasza reprezentacja była z góry skazywana na porażkę, ale przegrywając 6:5 stworzyła z „Canarinhos” znakomite widowisko.
Spotkanie z Brazylią rozpoczęło się 5 czerwca o godzinie 17:00. Sędzią głównym tego spotkania był jeden z najlepszych arbitrów w tych czasach – Ivan Eklind. Na Stade de la Meinau zasiadało około 15 000 widzów, w tym około 1000 Polaków, głównie emigrantów. Od początku przewagę osiągnęli Brazylijczycy, którzy w 18. minucie spotkania objęli prowadzenie. Niestety niewiele wiadomo o sposobie jej zdobycia. Znamy jedynie zdobywcę bramki, którym był Leõnidas. Po pięciu minutach Ernest Wilimowski przedryblował obrońców brazylijskich, wpadł w pole karne, tam został nieprzepisowo powstrzymany przez Algisto Lorenzato znanego pod pseudonimem Batatais. Do jedenastki podszedł Fryderyk Scherfke i pokonał bramkarza z Brazylii. Była to historyczna pierwsza bramka Polaków na Mistrzostwach Świata. Do przerwy straciliśmy jeszcze dwie bramki i przegrywaliśmy 3:1.
Na początku drugiej połowy spotkania spadł deszcz, który zupełnie odmienił oblicze Polaków, którzy ruszyli do ataku.W 53. i 59. minucie Ernest Wilimowski pokonał Batataisa, doprowadzając do wyniku remisowego 3:3. W 71. minucie Edwarda Madejskiego pokonał Perácio. Kiedy już się wydawało, że drużyna z południowej Ameryki zakończy ten mecz zwycięstwem, bramkę na minutę przed końcem spotkania strzelił Wilimowski co doprowadziło do dogrywki.
Od samego początku dogrywki, Brazylijczycy ruszyli na bramkę Edwarda Madejskiego. Dwie bramki w pierwszej części dogrywki zdobył Leônidas. Polskiego bramkarza pokonał kolejno w 93. i 104. minucie. W 118. minucie bramkę kontaktową strzelił ponownie Ernest Wilimowski. Biało-Czerwoni mieli jeszcze dwie szanse na bramkę. Najpierw niecelnie z rzutu wolnego uderzył Gerard Wodarz, a chwilę później Erwin Nyc trafił w poprzeczkę. Ostatecznie Polacy przegrali mecz 5:6, po znakomitym widowisku.
Bohaterem spotkania niewątpliwie był Ernest Wilimowski, który zdobył cztery bramki, które jednak nie pozwoliły nam awansować do 1/4 finału. Warto wspomnieć, że w kadrze Polski był Walter Brom, który był najmłodszym bramkarzem Mundialu. Miał 17 lat i 4 miesiące. Po zakończeniu Mistrzostw Świata wyemigrował do Niemiec, gdzie wstąpił do Wermachtu.
RELACJA Z MECZU BRAZYLIA VS. POLSKA (6:5)
Stawkę ćwierćfinalistów uzupełnili jeszcze: Czechosłowacy, Włosi, Francuzi, Szwedzi oraz Węgrzy.
1/4 finału
Sárosi (40), Zsengellér (89) – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – -
Keller (9, 22, 80), Wetterstörom (32, 37, 44), Nyberg (84), Andersson (90) – - – - – - – - -
Heisserer (10) – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – Colaussi (9), Piola (51, 72)
Leônidas (30) – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – Niejedlý (65 k.)
Leônidas (57), Roberto (62) – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – Kopecký (25)
Mecze ćwierćfinałowe Mistrzostw Świata 1938 roku odbyły się 12 czerwca. Mecz powtórzony pomiędzy Brazylią a Czechosłowacją został rozegrany 14 czerwca. Węgry i Szwedzi nie mieli problemów ze swoimi rywalami, ograli ich do zera. Najciekawiej zapowiadały się spotkania gospodarzy, czyli Francji z Włochami oraz Brazylii z Czechosłowacja. Oba te spotkanie przyniosły dużo emocji. Spotkanie Mistrzów Świata z 1934 roku i gospodarzy turnieju oglądało ponad 58 tys. widzów. Ostatecznie to Mistrzowie wyszli zwycięsko z tej walki. Natomiast w spotkaniu wicemistrzów świata z 1934 roku z Brazylią potrzebny był do rozstrzygnięcia awansu 2 mecz. Po tych zaciętych spotkaniach lepsza okazała się reprezentacja „Canarinhos” i to oni awansowali do półfinału. Czechosłowacy musieli pożegnać się z turniejem.
1/2 finału
Jacobsson (19 sam.), Titkos (37), Zsengellér (39, 85), Sárosi (65) – - – - – - – Nyberg (1)
Colaussi (55), Meazza (60 k.) – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – Romeu (87)
Mecze półfinałowe rozegrano 16 czerwca 1938 roku. Węgrzy zmierzyli się ze Szwedami i pokazali prawdziwą piłkarską klasę, pokonując swojego rywala 5:1. Nikt przed meczem nie spodziewał się aż takiej klęski Szwedów, a ci całkowicie posypali się w tym spotkaniu. W drugim półfinale Włosi zmierzyli się z zmęczoną Brazylią, która miała tylko dwa dni na regenerację sił. Po Brazylijczykach było widać, że brakowało im świeżości, ale walczyli do końca, ale polegli z wciąż urzędującymi Mistrzami Świata, którzy zamierzali obronić tytuł wywalczony u siebie.
Mecz o 3 miejsce
Mecz o brązowy medal Mistrzostw Świata odbył się 19 czerwca 1938 roku na Parc Lescure w Bordeaux. Mecz na stadionie oglądało ponad 20 tys. kibiców. Zwycięsko z tego spotkania wyszli reprezentanci Brazylii, którzy odrobili dwubramkową stratę i zdołali pokonać Szwedów 4:2. Dla „Canarinhos” był to pierwszy sukces na Mistrzostwach Świata od początku istnienia tej imprezy.
Finał
Mecz finałowy odbył się podobnie, jak mecz o 3 miejsce 19 czerwca 1938 roku. Spotkanie rozpoczęło się o godzinie 17:00 i zostało rozegrane na stadionie olimpijskim w Paryżu, który pomieścił blisko 60 tys. kibiców. Od początku spotkania to Włosi mieli przewagę i kontrolowali przebieg spotkania. Trochę nerwowości w szeregach Włochów wdało się po 70. minucie meczu, kiedy wygrywali 3:2 i Węgrzy byli bliscy doprowadzenia do remisu, ale niezawodny Piola sprowadził „Madziarów’ na ziemię zdobywając bramkę w 82. minucie, czym zapewnił Włochom zwycięstwo i obronę tytułu Mistrza Świata.
SKRÓT MECZU

Golden Stars

Mistrzostwa Świata 1938 w pigułce
- Mistrz Świata – Włochy (2 raz)
- Król Strzelców – Leõnidas (7)
- Uczestnicy: Brazylia, Kuba, Indie Holenderskie, Belgia, Czechosłowacja, Francja, Holandia, Niemcy, Norwegia, Polska, Rumunia, Szwajcaria, Szwecja, Węgry, Włochy
- Ilość spotkań: 18
- Ilość bramek: 84
- Średnia bramek: 4,67
- Widzów – 398 tys.
- Średnia liczba widzów – ok. 22 tys.
- Polska po raz pierwszy zakwalifikowała się do turnieju głównego


